Rastlantının Gücü

David G. Myers'in bir yazisindan ceviri:

Cevremdeki insanlar, 11 Eylul olaylarinin ardindan, New York Lotosundaki cekiliste 9-1-1 rakamlarinin cikmis olmasini saskinlikla karsiladi. Bu paranormal bir olay miydi? Tanri'dan bir isaret mi? Burada bir mesaj mi vardi?

Bu ilk ilginc loto sonucu degil. Oregon'daki Columbian gazetesinin 3 Temmuz 2000'deki manseti soyledi: "Biz kazanan numaralari onceden bildiriyoruz!". Cunku 28 Haziran cekilisinde kazanan dort numara olan 6-8-5-5'i gazete onceden bildirmisti. Bu nasil olmustu? Isin asli, bu haberin cikmasindan bir gun once gazetenin bilgisayar sistemi bozulmustu. Hazirladiklari haber sayfasini kurtarmaya calisirlarken, yanlislikla Virginia lotosunun kazanan numaralarini yayinlamislardi, ki bu numaralar rastlanti eseri Oregon'daki bir sonraki cekiliste kazanacak numaralarla ayniydi.

Hepimiz hayatimizda inanilmaz rastlantilarla karsi karsiya gelmisizdir. Hope College kutuphanesinde, kutuphane gorevlisine verdigim 6 rakamli kart numaram, kutuphanede o gorevliyle olan isini az once bitirmis olan kisinin sira numarasiyla tamamen ayni cikinca, kutuphane gorevlisi cok sasirmisti. Bu olayin hemen ardindan, kizim Laura Myers iki cift ayakkabi satin almisti ve ayakkabilarin birinin markasi "Laura" digerininki ise "Myers" idi.

Ayrica, bazi inanilmaz rastlantilar vardir ki, biraz da incelemeyle, cok ilginc ve komik hikayeler haline donusurler. Ornegin unlu Lincoln- Kennedy benzerlikleri. (Iki isim de 7 harfli, 100 yil arayla secildiler, ikisi de Cuma gunu, esleriyle bir aradayken, birisi Ford tiyatrosunda, digeri ise Ford marka arabasinda suikaste kurban gittiler). Ayrica ilginc rastlantilar, bazen gazete haberlerine de konu olmustur. Ornegin Ingiltere'de (Flitcham'da) ikiz kizkardesler Loraine ve Levinia Christmas, Noel'de (Noel = Christmas) birbirlerine noel hediyesi vermek icin arabalariyla yola ciktiklarinda birbirleriyle carpistilar.

Benim en sevdigim rastlanti ise su bilinen gercektir: Shakespeare'in 46 yasini doldurdugu yil piyasaya surulen Kral James incilinin Psalm 46'sindaki 46. sozcuk "Shake", ayni incilin sondan 46. sozcugu ise "Spear"dir. (Bu rastlantidan daha ilginci ise bana sorarsaniz birinin bunu farkedip not etmis olmasidir).

Bu tuhaf rastlantilari nasil aciklamali? James Redfield'in Celestine kehanetinde dedigi gibi, bilincli olarak o sekilde gerceklestirilmis izlenimi veren bu tur ilginc rastlantilari yakindan mi izlemeliyiz? Bu olaylari yakindan izlemek bizleri ruhsal gerceklige mi yoneltecektir? Istatikciler, bu ilgincliklerin verdigi hazdan veya ruhsalligimizdan bizi soyutlamaya calismiyorlar, fakat rastlantilarin herhangi bir ruhsal anlam tasimadigi konusunda bizlere garanti veriyorlar.

Matematikci John Allen Paulos, "Gercekte" diyor, "en inanilmaz rastlanti, hicbir rastlantinin olmamasi olurdu". Evelyn Marie Adams, New Jersey lotosunu ikinci kez kazandiginda, gazeteler, ayni kisinin, iki ayri cekiliste, birer bilet alarak iki cekilisi de kazanmasi ihtimalini 17 trilyonda 1 olarak veriyordu. Fakat istatistikciler (Stephen Samuels ve George McCabe), milyonlarca insanin loto bileti aldigi ABD'de, gunun birinde, bir yerde, bir insanin lotoyu ikinci defa kazanmasinin garanti oldugunu bildiriyordu. (Loto cekilisinin 1 milyar insani kapsayan ve yilda 2000 kez gerceklestirilen bir olay oldugu goz onune alinirsa, buna sasmamak gerek). "Hicbir tuhaf olayin olmadigi bir gun, gunlerin en tuhafi olurdu".

Zihnimiz, rastlantisal verilerin dogasini anlamakta gucluk ceker. Ornegin borsa gibi bir olgu, rastlantisal dalgalanmalar yasar, fakat bizlerin baglanti ve benzerlik aramak uzere programlanmis beyinlerimiz, bu duruma bir aciklama ister. Pi sayisi gibi, virgulden sonraki hanelerinin rastlantisal oldugu bilinen bir sayi bile, baglanti gormek isteyen beyinlerimize ilginc bazi rastlantisal diziler sunar. Ornegin, Pi sayisinin icinde, dogum tarihinizi bulmaniz mumkundur. Yazarin dogum tarihi olan 9-20-42, Pi sayisinin 131,564'uncu hanesinde baslayarak yer alir. (Kendinizinkini bulmak icin www.angio.net/pi/piquery adresine bakabilirsiniz).

Sonuc: Belli bir olay veya rastlantinin olusmasi cok kucuk bir ihtimaldir. Fakat, tanimlanmamis, ilginc bir olay veya rastlantinin olusma ihtimali yuzde yuzdur. Bu yuzden ilginc rastlantilar devamli not edilir, fakat hicbir zaman onceden tahmin edilemez. Bu yuzden Tanri'ya inananlarimiz bile, az olasilikli olaylari aciklamak icin Tanri'nin hikmetine veya medyumluga ihtiyac duymamalidir.

15.04.2011. 17:58

Yorumlar

Anonymous 20.06.2011. 10:19

süper yazmışsınız teşekkürler.bunları insanlar okusalarda anlasalar birşeyleri.ama okuyan o kadar azki!

tahsin 22.09.2011. 00:07

Carl Sagan bir konferansında ( Eliyahu Ripps'in bulduğu Tevrattaki kodlarla ilgili) nedensel olmayan bağdaşıklıklardan bahsetmişti; bunlar da rastlantı anlamında mıdır,yoksa başka anlamı var mı?

ece 21.10.2011. 13:16

haklısın anonymous..

Yorum yazın

* = doldurulması zorunlu alanlar

:

:

: